|
مشخصات
سن — ملیت ايراني مذهب احتمال قوي اسلام وضعیت خانوادگی — تحصیلات — شغل قواي انتظامي مرتبه و موقعیت شهربانی، سرپرست اکیپ گشتی در کمیته ضد خرابکاری ساواک مؤسسه یا سازمان پليس، رژيم سابق مؤسسه یا سازمان پليس سياسي، رژيم سابق
مورد حقوقی تاریخ اعدام ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۸ محل تهران, ايران نحوه اعدام نحوه اعدام نا مشخص اتهامات محاربه با خدا، رسول خدا و نايب امام زمان; مفسد في الارض; مقاومت در مقابل انقلاب/ انسداد راه خدا; همکاري با ساواک، پليس سياسي ملاحظات
خبراعدام آقای محمد فلاح و شرح دادگاه اوو پنج نفر دیگر در روزنامه کیهان مورخ ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۸ به چاپ رسید.
آقای محمد فلاح همچنین یکی از ٤٣٨ نفریست که اعدامشان در گزارش اسفند ۱۳۵۸ سازمان عفو بین الملل اعلام شده است.
سازمان عفو بین الملل بر مبنای گزارشات رسانه های ایرانی وخارجی و خبرگزاری رسمی پارس لیستی از متهمینی را که دادگاه های انقلاب از زمان تأسیس تا مرداد ۱۳۵۸ محکوم کرده اند تهیه کرده و در این گزارش منتشر کرده است.
دستگیری و بازداشت
اطلاعی در مورد جزئیات دستگیری و بازداشت این متهم در دست نیست.
دادگاه
رسیدگی به پرونده آقای فلاح در یکی از شعب دادگاه انقلاب عدل اسلامی در تهران صورت گرفت. گزارش کیهان خاطر نشان کرد که رسیدگی به پرونده شش متهم، از جمله آقای فلاح، در شعب مختلف این دادگاه تقریبا یک روز به طول انجامید و مدت زمان شور در میان قضات یک ساعت و نیم بود.
اتهامات
کیفرخواست دادسرای دادگاه انقلاب اسلامی تهران، چاپ شده درگزارش اطلاعات، در مورد اتهامات متهم چنین گفت:
"در این پرونده آقای محمد فلاح به شناسنامه شماره ۱۵۰۱۰ صادره از تهران متهم هستند به :
۱- محاربه با خدا و پیامبر خدا و نایب امام زمان (ع)
۲- فساد در زمین
۳- قتل و کشتار مردم آزاده ای که بشریت محروم را به قسط و عدالت دعوت می کنند
٤- اعمال اختناق و فشار ...و تحکیم ....حکومت ضد اسلامی شاه و ایادی او
۵- کوشش در به فساد کشاندن نسل جوان و فعال مردم مسلمان ما
۶- سد راه خدا، راه بهروزی مردم، راه تکامل و راهی که تحقق تمام خواستهای مردم در آن است
۷- اعمال شکنجه های قرون وسطائی بر بهترین فرزندان عالم"
مدارک و شواهد
دادستان دادسرای انقلاب اسلامی تهران مدارک جرم متهم را بدین شرح برشمرد:
"١- اقراهای صریح و ضمنی متهم در مراحل بازجوئی
۲- احراز سمت های ضد مردمی و خدمت صادقانه در سازمان منفور اطلاعات و امنیت کشور که هدفی جز نابودی این مردم نداشته است
۳-شهادت وجدان پاک جامعه مسلمان و آزاده ما در اینکه این عناصر ضد خدا و ضد مردمند
به عنایت به مراتب فوق و با توجه به آیات قرآن و روایات معصومین و امامان پاک (ع) و اصول آزادی و عدالت منبعث از قرآن تقاضای مجازات نامبرده را دارم."
طبق گزارش کیهان، رئیس دادگاه دلیل اتهامات قتل وکشتار و اعمال شکنجه توسط متهم را بدین شرح اظهار کرد: " در این سالها اوج شکنجه در ساواک بود. اینها کسانی را که دستگیر می کردند بشدت شکنجه می دادند، روی چنگیز را سفید کرده بودند. و شما در همان سال مبادرت به دستگیری جوانی کردید که زیر شکنجه شهید شد. پس شما در اینگونه دستگیری ها شرکت داشتید. و بعد که متوجه می شدید دستگیر شده ها زیر شکنجه شهید می شوند چطور دوباره در سال ٥٦ به کمیته برگشتید، پس شما شریک این قتل ها بودید."
در کیفرخواست دادستان یا گزارش کیهان به کشف اسلحه نزد متهم یا مورد مشخصی از قتل، فشار، شکنجه، یا افساد توسط وی اشاره ای نشد.
دفاعیات
طبق گزارش کیهان، پس از قرائت کیفرخواست ازمتهم خواسته شد در مقابل دادرسان بایستد و به سوالات وی پاسخ دهد:
"رئیس دادگاه: شما در انجام مأموریت های خود با اسلحه مراجعه می کردید، باعث رعب و هراس مردم مسلمان می شدید . حالا چه آنهایی که دستگیر کرده اید کشته شده اند یا نه . بهتر است شما حقایق را بگویید . دادگاه از شما قبول نمی کند که در عرض سالها که مأمور کمیته بوده اید و کمیته مرتب خوراک می خواست و پر بود، آخر چطور باید قبول کرد که شما کاری نکردید. خوراک این کمیته را شما و همکارانتان تهیه می کردید. چند اکیپ بودند ۳۹ تا ، ۵۰ تا ؟
متهم: ۵۰ تا قربان.
رئیس دادگاه: بسیار خوب . آخر چطور باید قبول کرد ماهی پنج هزار تومان و خرده ای بگیرید و کار گواهینامه را انجام دهید. خواهش ما اینست که حقایق را بگویید.
متهم: من صادقانه همه چیز را در بازجویی گفتم من اسلحه نداشتم.
رئیس دادگاه: ...اگر اسلحه نداشتید، مگر کسی تسلیم شما می شد؟ ...چطور می توانید بگویید اسلحه نکشیده اید. شما ایجاد رعب و وحشت میکردید. مجاهدین را به بند می کشیدید. این مفسد بودن است. آنهایی که بعنوان سارق مسلح هستند بوسیله همین اسلحه است که اموال مردم را میگیرند. من اینرا می گویم محارب و مفسد وگرنه جرم کسی که اسلحه میگرفت همین بود. شما باید بگویید که پشیمانم.
متهم: من بخدا در اصفهان حتی وقتی که بطرفم شلیک شد حتی اسلحه نکشیدم."
متهم شرکت در هر گونه درگیری در دوران ماموریت خود در کمیته مشترک را انکار کرد. وی اضافه کرد که از اعمال شکنجه توسط ساواک اطلاعی نداشته است.
در مورد شرکت در دستگیری ها متهم چنین گفت: "من یکنفر را دستگیر کردم که بازجویی آنرا خودم بخط خودم نوشتم و چند نفر دیگر که یکی از آنها را شما دیشب در دادگاه داشتید بازجویی میکردید. و یک مأموریت هم به اصفهان رفتم. من در دستگیری شرکت نداشتم. خطایی گفت در این خیابان دستگیری باید انجام شود. من بهمراه مأمور ساواکی در این خیابان ایستادیم آنها دوچرخه سواری را نشانم دادند و من بهمراه مأمور دیگری جلو رفتم. این شخص مقتی از دوچرخه پیاده شد، به او گفتم آقا شما چکاره هستید، من مأمور پلیس هستم. این شخص ناگهان اسلحه ای در آورد و بطرف من شلیک کرد که تیر از بغل گوشم در رفت. مأمور همراه من که مرد قوی هیکلی بود بنام محمد ثقفی، که او را دستگیر کرد.
رئیس دادگاه:این شخص چطور دستگیر شد؟
متهم:عابری پشت پا انداخت و او زمین خوردو دستگیرش کردند.
رئیس دادگاه:این شخص که بود و چه بر سرش آمد؟
متهم:من آن موقع نمی دانستم، مقتی به تهران آمدیم مأموری بنام نادری پور به من گفت که این شخص " هوشمند خامنه ای " بود.
رئیس دادگاه: سرنوشت این شخص چه شد؟
متهم: بعدها به من گفتند که در ساواک آنجا، زیر شکنجه شهید شده است.
رئیس دادگاه:مسأله مبهم برای ما اینست که چگونه یک چریک اسلحه کشیده در یک متری شما ، تو روی شما و تیر او به شما اصابت نکرده است؟
متهم:این خواست خدا بوده."
در آخر، رئیس دادگاه گفت: " این را میدانیم که افرادی که در کمیته و ساواک کار شکنجه و غیره داشته اند، هزار جهره داشته اند. موقع بازجویی چهره درنده داشتند، ولی ساعتی بعد چهره دوستی داشته اند. بین افرادی که در کمیته بودند گاهی هم از افراد بیگناه و بیدفاع دفاع میکردند." متهم اظهار کرد: "مگر آدم خوب در کمیته نمیتواند باشد؟" رئیس دادگاه پاسخ داد: "آدم خوب، خیر. نباید در کمیته باشد."
در پایان متهم گفت: "من اشتباه کردم به کمیته رفتم. اگر گناهی کردم از خداوند و امام حسین (ع) تقاضای بخشش دارم. کارهای من خیر بوده. من پیش خدا و خانواده ام سربلندم. اگر از من گناهی سر زده، نفهمیدم. از دادگاه محترم تقاضای بخشش دارم..."
حکم
دادگاه آقای فلاح را "مفسد فی الارض" و "محارب با خدا و رسول خدا" شناخت و به اعدام محکوم کرد. حکم اعدام وی در ساعت ١ صبح، در فاصله کوتاهی از زمان صدور حکم، به اجرا در آمد.
|
نقض حقوق بشر در این موردچهار چوب قانونی
دادگاهها
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، دادگاه های فوق العاده ای به نام دادگاه انقلاب اسلامی تشکیل شد که تا کنون به فعالیت خود ادامه داده است. صلاحیت این دادگاه ها فهرست طولانی از جرائم، از جمله همکاری یا حمایت از نظام سابق، تقویت نفوذ بیگانه در مملکت، مخالفت با انقلاب، خرید و فروش مواد مخدر، قتل و احتکار، را در بر می گیرد. در طول دهه شصت، در کنار دادگاههای انقلاب، دادگاهها ی جنائی آغاز به فعالیت کردند که مسئولیت رسیدگی به بعضی از جرائم، که در قوانین جمهوری اسلامی جزای آن اعدام است ، از قبیل دزدی و زنا را به عهده گرفتند. بنا به قانون مصوب ۱۳ تیر ۱۳۵۸، احکام دادگاه های انقلاب به استثنای حکم اعدام و ابد، قطعی است. حکم اعدام صادره به وسیله محاکم مذکور پس از تأیید شورای عالی قضایی قابل اجرا می باشد.
قضات
دادستان و قضاتی که بر کرسی قضا نشسته اند الزاماً حقوقدان نیستند. در اولین سالهای پس از انقلاب، قوه قضائیه و کانون وکلا به دستور مقامات انقلابی تصفیه گردید و به جای حقوق دانان تحصیل کرده طلاب حوزه های علمیه که الزاماً به درجه اجتهاد نرسیده بودند و تجربه قضاوت نداشتند، همراه با افرادی که به دلیل گرایشات سیاسی و نه صلاحیت حقوقی منصوب شده بودند جانشین حقوقدانان اخراجی گشتند (در سال ۱۳۶۸ تعداد این افراد در قوه قضائیه به دو هزار نفر تخمین زده می شد
).
آیین دادرسی
آئین دادرسی و رویه قضائی این دادگاه ها حد اقل معیار های قضائی تعریف شده دراسناد بین المللی حقوق بشر که لازمه یک دادرسی عادلانه است را تضمین نمی کند. روش این دادگاه ها با سنن حقوقی اسلامی شیعه اثنی عشری نیز منافات دارد. علاوه براحکام اعدامی که به دستور دادگاههای انقلاب اجرا می شود، اعدام های فرا قضائی نیز به اجرا در می آید که قربانیان آن بیشتراز مخالفین نظام جمهوری اسلامی و رهبران اپوزیسیون هستند. در بعضی موارد، چه در خارج و چه در داخل کشور، اسناد و مدارکی دال بر آمریت مقامات و شرکت ماًمورین جمهوری اسلامی در این قبیل اعدام ها به دست آمده. معهذا معلوم نیست که آیا در این موارد احکام اعدام پس از یک محاکمه غیابی مخفی صادر می شود یا نه.
منابع: قضایی جمهوری اسلامی، ۱۹۹۲؛ کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل، قطعنامه ۱۹۸۴/۵۴،لغو شکنجه، ایران،۲۸ نوامبر ۱۹۸۴؛ گزارش در مورد وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران به وسیله گزارشگر ویژه کمیسیون، آقای رینالدو گالیندوپل، ۲۸ ژانویه ۱۹۸۷. عفو بین الملل، جهانی حیرت زده با ناباوری می نگرد، نقض حقوق بشر، ۱۹۹۰-۱۹۸۷. خاطرات آیت الله خلخالی، قاضی شرع و رئیس دادگاه انقلاب؛ خاطرات آیت الله منتظری، جانشین برکنار شده آیت الله خمینی. گزارش نهایی در مورد وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران به وسیله گزارشگر ویژه کمیسیون، آقای رینالدو گالیندوپل، ۲ فوریه ۱۹۹۴
متن
بازگشت بازداشتها، بازجوییها و دادگاه ها طی سالهای ۱۳۵۹-۱۳۵۸
شرایط بازداشت، محاکمه و محکومیت
بازداشتها
اتهاماتی که بر اساس آن افراد مورد تعقیب قرار می گیرند اکثر اوقات کلی و مبهم است. متهمان اصولاً امکان دسترسی به وکیل مدافع ندارند و اجازه مطالعه پرونده خود برای آماده کردن دفاعیات به ایشان داده نمی شود.
دادگاهها
امکان حضور شهود و قرائت اظهارات مطلعین در دادگاه مشروط به میل قاضی است. اما شهودی که علیه متهم شهادت می دهند می توانند در جلسه دادگاه حاضر شوند و همان لحظه مدارکی علیه متهم ارائه دهند بدون اینکه که وی فرصت یا امکان بررسی مدارک جدید را داشته باشد. در اکثر موارد متهم نمی تواند برای دفاع از محکمه تقاضای احضار یا جلب شهود بنماید؛ در مواردی نیز مقامات مسئول به اشخاصی که داوطلبانه مایل به گواهی دادن به سود متهم اند، اجازه ورود به دادگاه نمی دهند. همچنین متهم الزاماً از حق پرسش و مقابله در مورد مدارکی که علیه او ارئه شده است برخوردار نمی شود و فقط می تواند شخصاً مطالبی در دفاع از خود بیان کرده و اتهامات وارده را رد کند. رأی نهایی اما تنها بستگی به صلاحدید و میل قاضی شرع دارد.
تجدید نظر
آراء قضات شرع قطعی است و محکومان حق درخواست تجدید نظر ندارند. معمولاً حکم اعدام بین چند ساعت تا چند روز پس از صدور رأی به اجرا در می آید.
متن
بازگشت بر اساس اطلاعات موجود، حقوق بشری که در زیر می آید در مورد این شخص مورد نقض قرار گرفته است:
- حق آزادی و امنیت شخصی و حق مصونیت از دستگیری و بازداشت خودسرانه
اعلامیه جهانی حقوق بشر،
ماده ٣
؛ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (١)٩
حق محکوم نشدن برای انجام یا عدم انجام عملی که در زمان فعل یا ترک فعل، به موجب قوانین ملی یا بین المللی جرم شناخته نمی شده است
اعلامیه جهانی حقوق بشر،
ماده (٢)١١
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده ١٥، ماده (٢)٦
حق برخورداری ازحداقل تضمینهای آیین دادرسی
حقوق مربوط به دوران بازداشت پیش از محاکمه
- حق متهم به تفهیم فوری اتهام
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (٢)٩،
ماده (٣)١٤
- حق داشتن وکیل و حق داشتن وقت و تسهیلات کافی برای تهیه دفاعیات خود و ارتباط با وکیل منتخب خود
اصول اساسی نقش وکلا، ضمیمه،
ماده ١،
ماده ٦،
ماده ٨،
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (٣)١٤ ب
- حق مصونیت در مقابل شهادت اجباری علیه خود و اعتراف اجباری به جرم
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (٣)١٤ الف
- حق مصونیت در مقابل هر نوع خشونت، شکنجه و یا بی احترامی به حیثیت ذاتی شخص انسان
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده ٧؛
کنوانسیون ضد شکنجه، مجازاتهای بیرحمانه، غیر انسانی یا اهانت آمیز،
ماده ١،
ماده ٢
حقوق مربوط به محاکمه
- حق برخورداری از یک محاکمه علنی و منصفانه در مدت زمان معقول
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (٣)٩ ،
ماده (١)١٤
- حق سؤال از شهودی که علیه او شهادت می دهند و حق دعوت و سؤال از شهود برای دفاع در شرایطی برابر با شهود دادستان
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (٣)١٤ ه
حقوق مربوط به حکم
- حق درخواست رسیدگی به جرم و محکومیت در یک دادگاه عالیتر
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (٥)١٤
- حق درخواست عفو یا تخفیف مجازات
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (٤)٦
- حق مصونیت از تعقیب و مجازات مجدد برای جرمی که قبلاً در یک دادگاه حکم قطعی برائت یا محکومیت صادر شده باشد
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (٧)١٤
حکم اعدام
- حق زندگی، حق ذاتی انسان است و نباید فردی را خودسرانه از آن محروم کرد
اعلامیه جهانی حقوق بشر،
ماده ٣
؛ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده (١)٦ ، ماده (١)٩؛
دومین پروتکل اختیاری میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی برای الغای مجازات اعدام،
ماده ١
- حق مصونیت در مقابل مجازات بیرحمانه، غیرانسانی و اهانت آمیز
میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی،
ماده ٧؛
کنوانسیون ضد شکنجه، مجازاتهای بیرحمانه، غیر انسانی یا اهانت آمیز،
ماده ١،
ماده ٢
|